شرحی بر ظاهر دو آیه قران و حکم حرف عاطفه آن
47 بازدید
تاریخ ارائه : 8/18/2013 11:38:00 AM
موضوع: علوم قرآنی

شرحي بر ظاهر دو آيه قران و  حکم حرف عاطفه آن

فَاطِرُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ جَعَلَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا وَمِنَ الْأَنْعَامِ أَزْوَاجًا يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ (شوري/11):   خدا ايجاد کننده  و آفریننده ي آسمان ها و زمین است، برای شما از جنس خودتان زنان را هم جفت شما قرار داد و نیز چهار پایان را جفت (نر و ماده) آفرید، و (با این روش نسل) شما را خلق زياد مي کند. آن خدای یکتا را هیچ مثل و مانندی نیست و او شنوا و بیناست.

اگر قرار باشد به ظاهر اين آيه عمل کرد يعني از چهارپايان نيز براي شما ازواجي را قرار داد!!

نه منظور اين نيست که از چارپايان نيز براي شما همسراني قرار داد بلکه منظوز اين است که شما انسان ها را نرينه و مادينه قرار داديم و چارپايان را نيز مثل شما نرينه و مادينه قرار داديم. پس عطف در اينجا فقط همين جنبه است نه اين که انسان ها بتوانند از چارپايان براي خود همسر برگزينند! به کلمه "يَذْرَؤُكُمْ" نيز بنگريد که منظور توليد نسل است و توليد نسل انسان با مادينه ي خود؛ و حيوانات و چهارپايان با همسان خود. اين واژه ، برداشت اشتباه ظاهري از آيه ي قرآن را باطل مي کند. اين نکته را هم از نظر دور نداريد که به قول اديبان عرب: عطف به متعلَّق فعل "جَعّلَ" يعني "لکم" بر نمي گردد بلکه به  خود فعل بر مي گردد. افزون بر اين، آيات ديگر دليل بر باطل بودن اين برداشت ظاهري ست:

وَاللَّهُ جَعَلَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْوَاجًا وَجَعَلَ لَکُمْ مِنْ أَزْوَاجِکُمْ بَنِینَ وَحَفَدَةً وَرَزَقَکُمْ مِنَ الطَّیِّبَاتِ  أَفَبِالْبَاطِلِ یُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَتِ اللَّهِ هُمْ یَکْفُرُونَ (نحل/ 72): و خدا از جنس خودتان برای شما جفت هایی قرار داد و از آن جفت ها،  پسران و دختران و دامادان و نوادگان براي  شما آفريد، و از نعمت های پاکیزه ي لذیذ روزی داد؛ آیا مردم باز به باطل می‌گروند و به نعمت خدا کافر می‌شوند؟!

وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِی ذَٰلِکَ لَآیَاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ (روم / 21):‌

و باز یکی از نشانه هاي او آن است که برای شما از همسان خودتان جفتی بیافرید که در کنار او آرامش یافته و با هم انس گیرید و میان شما رأفت و مهربانی برقرار کرد. در این امر نیز برای انديشمندان دليل و برهاني ست.

بنا بر اين آيا هرکجا حرف عطف بود بايد گفت همه جا به آن حکمي که در قبل آمده دلالت دارد؟ يا فقط به جنبه اي از يک حکم توجه دارد؟ : به آيه ي  روش "وضو" يا "دست نماز" دقت کنيد که شستن صورت  و دست ها جداست و مسح سر و روي پا جداست : يا أَيهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيدِيكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَينِ ... (مائدة /6): اى كسانى كه ايمان آورده ايد، چون به نماز برخيزيد، صورت و دستهايتان را تا آرنج بشوييد؛ و سر و پاهاى خودتان را تا برآمدگى دو قوزک (پا ) مسح كنيد ...

پس بر اساس اين آيه، حکم وضو يک حکم کلي است وعطف جزء جزء نيز جداي از آن کلي ست.  نکته ديگري که ما مي گوييم بعضي از برادران وضو را اشتباه مي گيرند، همين است که شستن را براي صورت و دست ها؛ و مسح را براي بر سر و روي پاها قرار داده است. به اضافه شستن دست ها را که با کلمه "الي" آورده است براي اين است که وقتي با چشم به دستان نگاه مي کنيم از انگشتان به طرف آرنج يا مرفق نگاه مي اندازيم . اگر قرار بود که شستن دست ها از انگشتان  به طرف بالا تا آرنج بود، بايد قرآن ذکر مي کرد: من بنانکم الي المرافق: از نک انگشتان تا آرنج . ولي چنين نفرموده و به ظاهر آيه نيز نمي شود حکم کرد زيرا اگر قرار بود به ظاهر آيه عمل کرد، بايد صورت را با دست ها تا آرنج يعني پيراهن مان را در مي آورديم و بعد از صورت، شانه ها و بازو  تا زير سينه ي خود و بالاي شکم را تا آرنج ها مي شستيم !! اين است : ظاهرِ "فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيدِيكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ" نه آنچه بعضي از برادران در وضو انجام مي دهند. بهتر است آنگونه که پيامبر وضو گرفته عمل کنيم نه آنگونه که حدود بيست سال بعد از پيامبر، روش وضو را تغيير دادند!